http://media.putfile.com/Kontadenn-Nedeleg-Marcel-Guillou

Ur gontadenn war sujed al loened a gomz da nos Nedeleg, kontet gant Marcel Guillou war RKB un nebeud bloawezhioù zo ha trañskrivet ganin.

Sur-awalc'h ez eus traoù a-dreus hag ezhomm vo deus un tamm sikour ewid kompren brezhoneg bro plin. Bec'h dehi !


War deiz kentañ bloaz, war gouelioù Nedeleg a zo bet gwraet kontadennoù iwe, Marcel…

Pas ur bern, 'gav ket din. Tammoù istorioù vije lâret 'vel… Lâret 'vije… da c'houel Nedeleg 'meus bet klevet 'lâret e vije adkoaniet al loened abalamed e komzent. An nos-se a gomze al loened. Kar ur bern vuoc'h a vije adkoaniet. Ar c'heseg a vije e-pad ar bloaz, koa. Ar c'heseg nije amzer da zebiñ ar boued peogwir e vijent o labourad. Med ar saout vije ket gwraet. Ar saout pa vije disoc’h an dewezh, serr 'n nor, setu oe mad. Med nos Nedeleg… Gwelet 'meus ma zad, oc'h ober… a vijet roet adkoan ha me lâre dezañ:
- Abalamed da betra roit…?
- Ah… Fenos vez red reiñ un tamm ouzhpenn, kar fenos gomz al loened. Da hanternos komz al loened an eil d'egile.
- Ah, beñ, lâran, penaos eo?
- Ha beñ…
- Ha petra lâront?
- Ah, faot ket mont da selaou petra lâront.
Ha me lâre dezañ:
- Me vije kontant da gleved.
- Ah… faot ket mont, kar…
Ur wech oa ur mestr ne rae ket goar hag eñv 'ma gwir, ma lâre al loened un dra benaked. Ha setu eñv aet ha serret an nor ha chomet da selaou. Ha d'ar c'houls-se vije labouret gant koeleoù. Gant saout med iwe gant koeleoù vije labouret e kalz a blassoù. Ha eñv n' oa daou goele hag ar rest vije o labourad. Ha pa oa sonet an hanternos an eil c'houl gant egile:
"D'ober petra ha-c'hwi benn warc'hoazh, ma far?"
"Ah! da gass ma mestr d'an douar."
Ha… egile c'houl memes mod.
"Ah ya! me ha iwe. Me yay ganeoc'h da gass ma mestr d'an douar."
Ha eñv tont d'an ti ha ‘benn neuse oa diskoñjolet toud, a gomañs da ouelañ ha […] "Memestra med n'eo ket gwir". Ha benn oa deiz oe marw ha oe staget an daou ijen da gass anezañ d'an douar, da lâred d'ar vered. Hag abaoe, ma zad lâr "Abaoe n'a ket tud da selaou". Boñ daoust hag eñv eo gwir pe gomzent pe reont ket, ma vez unan benaked en deus c'hoant mont da selaou, a c'hell mont, med 'meus ket c'hoant.

N'anavexen ket hounnezh !
Setu ar pezh a glewan :

War deiz kentañ bloaz, war gouelioù Nedeleg a zo bet gwraet kontadennoù iwe, Marcel…

Pas ur bern, 'gav ket din. Tammoù istorioù vije lâret 'vel… Lâret 'vije… mar peus c'hoant vel... da c'houel Nedeleg 'meus bet klevet 'lâret e vije adkoaniet al loened abalamed e komzent. An nos-se a gomze al loened. Kar peurvuiañ e vije adkoaniet ar c'heseg. Se a vije e-pad ar bloaz, koa. Ar c'heseg nije amzer da zebiñ o boued peogwir e vijent o labourad. Med d'ar saout vije ket gwraet. Ar saout pa vije disoc’h an dewezh, serr 'n nor, setu oe mad. Med nos Nedeleg… Gwelet 'meus ma zad, oc'h ober… a vijet roet adkoan ha me lâre dezañ:
- Abalamed da betra roit…?
- Ah… Fenos vez red reiñ un tamm ouzhpenn deze, kar fenos gomz al loened. Da hanternos komz al loened an eil d'egile.
- Ah, beñ, lâran, penaos eo?
- Ha beñ…
- Ha petra lâront?
- Ah, faot ket mont da selaou petra lâront.
Ha me lâre dezañ:
- Me vije kontant da gleved.
- Ah… faot ket mont, kar…
Ur wech oa ur mestr ne rae ket goar hag eñv 'ma gwir, ma lâre al loened un dra benaked. Ha setu eo aet ha serret an nor ha chomet da selaou. Ha d'ar c'houls-se vije labouret gant koeleoù. Gant saout med iwe gant koeleoù vije labouret e kalz a blassoù. Ha eñv n' oa daou goele hag ar re-se vije o labourad. Ha pa oa sonet an hanternos unan deze c'houl gant egile:
"D'ober petra ha-c'hwi benn warc'hoazh, ma far?"
"Ah! da gass ma mestr d'an douar."
Ha… egile c'houl memes mod.
"Ah ya! me ha iwe. Me yay ganeoc'h da gass ma mestr d'an douar."
Ha eñv tont d'an ti ha ‘benn neuse oa diskoñjolet toud, ha komañs(et) da ouelañ ha d'ober tou[...](???) "Memestra med n'eo ket gwir". Ha benn oa deiz oe marw ha oe staget an daou ijen da gass anezañ d'an douar, evel da lâred d'ar vered. Hag abaoe, ma zad lâr "Abaoe n'a ket tud da selaou". Boñ daoust hag eñv eo gwir pe gomzent pe reont ket, ma zo unan benaked en deus c'hoant mont da selaou, a c'hell mont, med 'meus ket c'hoant.

Mersi dit, Abrobin. Klewet 'peus mad, 'gav din.

Ewid gouzoud hirroc'h war ar sujed-se :

On donnait une ration supplémentaire de fourrage aux animaux qui, disait-on, ne dormaient pas cette nuit-là ; ils parlaient même, à minuit, le langage des hommes, mais malheur à celui qui tentait de surprendre leur conversation, car il s'entendait annoncer sa propre mort.
Fañch Postic, Bretagne (Encyclopédie Bonneton) p.152

Pendant la nuit de Noël, à partir de l'heure de minuit, les animaux domestiques conversent entre eux dans le langage des hommes. Malheur à l'imprudent qui chercherait à surprendre le secret de leur entretien, car il entendrait les animaux lui annoncer sa propre mort.
Or, il y avait une fois un homme qui ne voulait pas croire aux contes de bonnes femmes. Il avait entendu dire que les bêtes parlaient la nuit de Noël, et il résolut d'éprouver par lui-même la vérité de ce dicton. Il alla dans son écurie et entendit un de ses chevaux qui disait à l'autre :
- Dépêche-toi de manger, camarade.
- Pourquoi? répondit l'autre.
- C'est pour aller demain conduire ton bourgeois au cimetière.
La prédiction se réalisa, car l'homme mourut aussitôt, il fut porté en terre par ses bêtes.
François Sauvé

EDIT Lamet an dranskripsïon

Houmañ zo da lenn iselloc'h.

Quelques corrections :

"D'ober petra 'h a-c'hwi benn warc'hoazh, ma far?"

= d'ober petra 'h et-c'hwi (-et = -it par chez toi je crois)

"a vijet roet adkoan"
= ha 'vije raet adkoan (l'écriture "roet" est abusive, car il dit "raet" et c'est un fait de langue par chez lui et en Wi)

"Fenos vez red reiñ"
= venoñz e' ret reiñ

"kar fenos gomz al loened"
= gomza

"- Ah, beñ, lâran, penaos eo?"
= ha penoñz ze ?

"- Me vije kontant da gleved."
= me 'vije bet...

"Ur wech oa ur mestr lar na rae ket goar d'hag eñv 'ma gwir"

... me 'renke goar't hag-eñ 'ma gwir

"ma lâre al loened"
= ma lâra a' loened (ici encore ta transcription est abusive : le thème en a- est typique dans ces bretons)

"Ha ni oa daou goele"
= non ! ha 'nivoe (= hag en devoe, si tu préfères)

""D'ober petra 'h a-c'hwi benn warc'hoazh"
= d'o'r petra 'h et-c'hwi 'benn arc'hoazh
(même chose que plus haut : 'het = 'hit chez toi, ou plutôt "yit")

"ma far?"
= ma var

"Ha eñv tont d'an ti"
non ! = ha hè 'tont d'an ti (hè = eux)

"da gass anezañ"
= da gas 'noñ (pourquoi écrire anezhañ ?)

"pe gomzent pe reont ket"
= pe gomzant pe 'rant ket (la forme "reont" c'est du léonard ?)

Mersi Frédéric, diskammet eo barzh ur post ba'n traoñ.

En fait il faudrait reprendre la transcription, car les "reont" qui se balladent ici ou là, je vois pas trop le pourquoi du comment. MG dit "rant". C'est un bon ex. de ce que j'appellerais une normalisation abusive, en passant un truc oral à la moulinette d'une orthographe standart.
Je vois aussi "ganeoc'h". La diphtongue "eo" ne s'entend pour ainsi dire qu'en Léon je pense ? Tout le monde dit ganoc'h, ou ganac'h, ce qui est plus logique. Pourquoi écrire "ganeoc'h" ?


Pour te répondre je pense que c'est simplement :
"'n toull a'" ou : "'n toull ahe". Je ne sais pas si MG dit "a-he" ou "aze", sinon je pourrais être affirmatif à 100%.

"'n toull a' 'mestra".

Enfin, de toutes façons il prononce pas ça très bien, ça arrive !

"d'an douar, evel a lâred"

J'ai plus qu'un doute : conservation d'une forme impersonnelle au passé ? Je pencherais plus pour "vit lâret"

"Abaoe n'a ket tud da selaou".

Il dit "boa", ce qui n'est pas pareil. Il dit "chilaou". Pourquoi ne pas noter les sons tels qu'ils sont prononcés ?

Je te trouve un peu gonflé Frédéric de venir me faire la leçon sur le fait que l'on doive écrire comme on prononce après m'avoir cassé les pieds (pour pas dire autre chose) parce que je retranscrivais des contes au plus proche du parler des conteurs, et que soit disant c'étaient des "hiéroglyphes", alors que le système était cohérent ...

Et puis ce n'est pas MA transcription, je n'ai pas eu le temps de tout regarder à la loupe.

Eh puis parler de formes phonologique retranscrite dans l'orthographe lorsqu'on utilise le "peurunvan", dont la rigidité est légendaire, me fait bien rire...

Sinon ouvre un topic sur ce que l'on doit garder des prononciations locales dans l'orthographe commune, ça sera peut-être utile aux "normalisateurs abusifs" que nous sommes, nous autres .

NB: Lorsque tu retranscrits un texte en peurunvan tu écrit bien "piv", "brav", "anv" et ce genre de trucs, non ? Alors que les trois quarts du temps ce n'est pas la prononciation du locuteur...

Ar mo'-se gle be' gwelloc'h an traoù, gav ket doc'h ?

War an dé kentañ 'r blà, war gouelioù Nedeleg a zo bet gwrêt kontadennoù i'e, Marcel…

Pass eur bern, 'gaf ket din. Med tammoù istorioù vije lâret 'vel… Lâret 'vije… ma peus c'hoant 'vel... dé Ouel Nedeleg 'meus bet klevet lâred e vije hadkoaniet al loned ablamed a gomzentcheint. Ën noñs-se ë gomze ar loened, kar pèrvüiañ e vije hadkoaniet ér c'heseg. Se a vije 'pad a' blà, kwa. Ar c'heseg 'nije amzer dë zib'iñ o boed pugur vijent 'labourad, med d'ar sowt vije ket gwrêt. Ar sowt pé vije disoc’h an devezh, serr an nor, setu oe mad. Med noñs Nedeleg… Gwelet 'meus ma zad, oc'h o'r… ha vijet reit hadkoan, ha me lâre d'hañw:
- Med 'b'lam' da betra rit…?
- Ah… Venoñs é red reiñ un tamm ospenn d'hè, kar venoñs gomza ar loned. Da hanternos komza al loened 'n eil d'egile.
- Ah, beñ, lâra d'hañw, penoñs se?
- Ha beñ…
- Ha petra lârant?
- Ah, fôt ket mond da chilaou pet'a lârant.
Ha he(ñ) lâr d'hañw:
- Me' me vije be' kontant da gléved.
- Ah… fôt ke' mond, kar…
Or vech oa eur mestr lâr : me 'renke goar'd hag-eñ 'ma gwir, ma lâra ar loned eun dra bennaket.... Ha setu é êt, ha jerr'd an noñr, ha chomet da chilow. Ha d'ar c'houls-se vije labouret gant koelïoù, gant sowt vije, med gant koelïoù vije labouret 'kalz a blachoù, ha 'nioe dow goele, hag ar re-'e vije o labourad. Ha pa oa sonet an hanternoñs : un' 'nê c'houll gant egile:
"D'o'r petra 'h e-c'hwi benn àrc'hoazh, ma var?"
"Ah! da gass ma mestr d'an douär."
Ha… egile c'houll memes mod.
"Ah ya! me 'h a ive. Me 'h ey gänoc'h da gass ma mestr d'an douär."
Ha hè 'ton' d'an ti, ha ‘benn neuhe oa diskoñjolet toud, ha komañs(et) da ouelañ ha d'o'r toull a(he) memestra, mar-hat n'é ke' gwir. Ha benn oa dé oe maro ha oe staget én dow ijen da gass an'hoñ d'an douär, 'vel a (vé) lâred : d'ar vered. Hag aboe, ma zad lâr "boa n'a ket tud da chilow". Boñ, dowst hañg-eñ é gwir pe gomzantch pe rant ket ?, ma zo unan bennaked ha 'neus c'hoant mon' da chilow, a c'hell mond, med 'meus ke' c'hoant.


Tostoc'h deuh an disklipañ, gaf ke' dit ?

Edit : Reoliet un tammig bihan memes-tra, ewid-afer skrabigoù pe traoù sort-mañ, 'benn dond da c'hoûd la zo ur reolenn 'benn fin ar gont 'wid skrivañ : Ur sistem koherant

Wouah ! Deus ar c'hentañ !
Ne ret ket bil. Ne oa ket "ho treuskrivadur" a gaven hanv e-barzh, met hini Ulwenn moarvat, abalamour da implij furmoù zo evel "reont", pe "ant", hag a gavan direizh, pa n'o deus ket nitra da welet gant distagadur MG.

Un tamm douetañs am eus bepred war benn : "'vel da lâred : d'ar vered".
Forzh penaos n'ema ket gwall sklaer da glevet, met ne glevan ket tamm "da" ebet.

"Na vefeh ket éh ober goap deuh outon amañ, hañ ?"

Tamm ebet, Gurvan, n'eo ma stumm tamm ebet. Kavout a ra din ho peus graet un dreuzskrivadenn deus ar c'haerañ tout, setu tout !

Marteze on deut da chañch ma mod da wel' an traoù, gras da dud 'veldoc'h pe Kewenad, pe tud all c'hoazh, dre forzh dont da zaremprediñ an tamm forum laou-men.

Derc'hel a ran da zoñjal avat e ya re bell Abrobin pa faotev d'oñ skrivañ traoù zo en ur mod digomprenabl, memes 'vit tud hag a oar tammoù traoù diwar parlant Banaleg hag an dro.

Dalc'h mad !

Ro ur sell a-dostoc'h en-dro, ma 'peus amzer d'heh ober, kar cheñchet 'meus traouigoù a joñj din-me bremañ, dre chilow en-dro, 'ma ket bet klevet mad da gentañ. Ha lâr da joñj ma'h eo gwashoc'h c'hoazh 'wid ar wech diwe'o.